Na skróty -> Obiad | Ciasto | Kalkulator kuchenny
1 grudnia 2011
Zakwas na chleb
Zakwas na chleb można przygotować na kilka sposobów, wykorzystując odpowiednio mąkę żytnią lub pszenną i upiec na jego bazie swoje ulubione, domowe pieczywo. Przygotowany na zakwasie chleb wyrasta bez drożdży, a podczas pieczenia uzyskuje chrupiącą skórkę. Choć zakwas na chleb wymaga odrobinę cierpliwości, jego przygotowanie nie jest trudne, a raz zrobiony, przechowywany w lodówce i regularnie „dokarmiany”, może służyć nam przez wiele lat.
Zobacz też: Przepisy na chleb na zakwasie i inne wypieki
Przepis na zakwas żytniCzas przygotowania: 5 minut Czas oczekiwania: ok. 3-5 dni Składniki do rozpoczęcia:
Składniki do „dokarmienia” drugiego dnia:
Składniki do „dokarmienia” trzeciego dnia:
|
Wykonanie:
Krok 1. Do niemetalowego naczynia przesiewamy mąkę, zalewamy wodą i starannie mieszamy niemetalową łyżką. Przykrywamy naczynie ściereczką lub pokrywką albo nakrętką (do zakwasu musi mieć dostęp powietrze). Odstawiamy w ciepłe miejsce na 24 godziny (w tym czasie w zakwasie zaczną rozwijać się bakterie kwasu mlekowego). Krok 2. Do zakwasu dosypujemy kolejną porcję mąki i dolewamy wodę, znów dokładnie mieszamy niemetalową łyżką, przykrywamy i odstawiamy w ciepłe miejsce na kolejne 24 godziny (w tym czasie w zakwasie powstaje kwas octowy). Krok 3. Dodajemy kolejną, ostatnią porcję składników, mieszamy, przykrywamy i odstawiamy w ciepłe miejsce na 24 godziny (w tym czasie zakwas powinien dojrzeć i uzyskać charakterystyczny, kwaskowaty smak i zapach). UWAGA: jeśli po trzeciej dobie zakwas jeszcze nie dojrzał, zostawiamy go jeszcze na kolejne 24-48 godzin. Jeśli nadal nie udało się go ukisić, należy pozbyć się mieszanki i rozpocząć proces kiszenia zakwasu od nowa. |
Bąbelkowanie zakwasu
Pojawienie się bąbli na powierzchni zakwasu oznacza, że w mieszance mąki i wody rozwijają się kultury bakterii, których obecność powoduje proces kiszenia.
Zakwas, zwłaszcza ten pozostawiony w mocno ciepłym miejscu, może bąbelkować dość intensywnie i „uciec” z naczynia, dlatego zawsze należy przygotowywać go w naczyniu dużym, biorąc pod uwagę podwojenie jego objętości oraz konieczność „dokarmiania”.
Przechowywanie zakwasu
Podczas kiszenia zakwas najlepiej przechowywać w ciepłym miejscu, z dala od przeciągów. Gotowy zakwas najlepiej przechowywać w lodówce, w niewielkich ilościach, z których przed pieczeniem chleba rozrobimy większe ilości zaczynu.
Młody zakwas jest mniej trwały i najlepiej wykorzystywać go po 1-2 dniach leżakowania w lodówce, zawsze po „dokarmieniu” i wyrośnięciu zostawiając niewielką ilość (kilka łyżek) na kolejny zaczyn. Starszy zakwas, który, po wielu procesach „dokarmiania” i ożywiania, przechowujemy w lodówce, może stać tam nawet przez 1 miesiąc.
Zakwas, którego nie planujemy zużyć od razu, można przechowywać w formie suchej, tzw. mączki. Wilgotny, schłodzony w lodówce zakwas rozsmarowujemy bardzo cienką warstwą na stolnicy lub papierze do pieczenia i czekamy aż całkowicie zastygnie. Następnie zeskrobujemy i miksujemy w blenderze lub ucieramy w moździerzu na proszek. Przechowujemy w chłodnym, suchym miejscu.
Rozwarstwianie zakwasu
Niska temperatura zatrzymuje rozwój bakterii w zakwasie, dlatego przestaje on bąbelkować i dopiero „ożywiony”, po wyjęciu z lodówki, „dokarmieniu” i pozostawieniu w ciepłym miejscu, znów zacznie wyrastać. W czasie leżakowania w lodówce lub innym chłodnym miejscu zakwas może ulec rozwarstwieniu: mąka oddzieli się od kwaśnej, ciemnej wody. Rozwarstwienie, dopóki nie pojawi się na nim pleśń, nie wpływa na jakość i przydatność do spożycia zakwasu – wystarczy przed dokarmieniem wymieszać całość i ponownie połączyć warstwy.






Witam, zamierzam zacząć karierę „piekarza domowego” – proszę o szczegółową instrukcję jak ożywiać i dokarmiać zakwas żytni przed użyciem i jaką ilość użyć do pieczenia chleba?
Pozdrawiam Elżbieta
Zakwas dokarmić 1 szklanką mąki żytniej (typ 2000) i letnią wodą (w zależności od gęstości ciasta dodać jej tyle, aby zakwas przypominał gęstą, zawiesistą śmietanę)
Po ok. 2 godzinach zakwas jest gotowy do wypieku chleba, a jeśli chodzi o ilość to wszystko zależy od przepisu. Na dwa foremkowe chleby dodajemy ok. 400 ml zakwasu.
chleb żytni na zakwasie
400 g zakwasu żytniego (dokarmionego trzy godziny wcześniej szklanką mąki żytniej)
800 g mąki pszennej (typ 650)
100 g ziaren lnu
700 ml letniej wody
1 łyżka stołowa soli
1 łyżeczka cukru
szczypta pieprzu ziołowego
smalec i bułka tarta do natłuszczenia i obsypania foremek
Do dokarmionego trzy godziny wcześniej zakwasu, wsypujemy mąkę, ziarno, przyprawy i wodę.



Wszystkie składniki wyrabiamy ręcznie lub mikserem na dość luźne ciasto.
Wodę dodajemy stopniowo, aby regulować gęstość ciasta (nie może być zbyt luźne).
Wyrobioną masę zostawiamy na 20 minut.
W tym czasie smarujemy i obsypujemy foremki (np. dwie keksówki).
Ciasto jeszcze raz dobrze wyrabiamy i przekładamy do dwóch foremek.
Odstawiamy w spokojne i ciepłe miejsce do wyrośnięcia ( 4 -5 godzin).
Po tym czasie nagrzewamy piekarnik do 230 stopni.
Ciasto spryskujemy wodą i obsypujemy lnem.
Przygotowane chleby wkładamy do piekarnika i pieczemy 10 minut, potem zmniejszamy temperaturę do 200 stopni i pieczemy dalej przez 55 minut.
Nie otwieramy drzwiczek piekarnika.
Chleby wyciągamy i studzimy.